دشمنانش نسبت به او روا مىدارند ، در نظرش دلچسب و گوارا جلوه مىكند ، حتى خطاها و گناهانى كه از او سر مىزند از وى سلب اميد نمىكند ، اما در دنيائى كه هرگونه شعله ايمان خاموش شده است ، حتى دردد و مرض معناى خود را هم از دست داده ، و ديگر به جز شوخيهاى زشت و مسخرگىهاى شومى تلقى نمىشود » هرگز ، هرگز ، هرگز ! « 1 » مرحوم خوئى در شرح خود روايتى را در ذيل اين فراز نقل كرده كه : راوى مىگويد از امام هشتم ( عليه السلام ) از ايمان و اسلام سؤال كردم ، فرمودند : « امام پنجم ( عليه السلام ) فرموده‌اند : ايمان يك درجه فوق اسلام است ، و تقوى يك درجه از ايمان بالاتر ، و يقين يك درجه بالاتر از تقوى است و چيزى كمتر از يقين بين مردم تقسيم نشده » ، راوى گويد گفتم يقين چيست ؟ فرمود : « التَّوَكُل عَلَى اللّه و التسليم للّه و الرِّضا بَقَضاءِ اللّه و التَفْويض الَى اللّه » : « توكل و اتّكاء بر خداوند و تسليم شدن براى او و رضاء به قضاء خداوندى و احاطه امر به خدا » . بعضى از شارحين كافى در شرح حديث فوق گفته‌اند : اسلام اقرار است و ايمان يا تصديق است يا تصديق با اقرار است ، و بنابر هر دو وجه ايمان فوق اسلام است ، به يك درجه ، اما بنابر وجه دوم ( كه تصديق با اقرار باشد ) برترى ايمان بر اسلام واضح است ، و اما بنابر اول زيرا تصديق قلبى برتر و افضل از اقرار زبانى است همچنانكه قلب افضل از زبان است و تقوى يك درجه فوق ايمان است زيرا تقوى دورى از چيزى است كه ضرر مىزند در آخرت ، اگرچه ضرر كمى باشد ، و يقين فوق تقوى است ، زيرا تقوى گاهى در مرتبه يقين نيست ، و اين همان مطلبى است كه مولى اميرالمؤمنين على ( عليه السلام ) به آن اشاره كرده‌اند ، و فرموده‌اند : « لَوْ كُشِف الغِطاء لَمَا ازدَدْتُ يقيناً » : اگر پرده كنار زده شود بر يقين من افزوده نمىشود . « 2 »

--> ( 1 ) . باغ اپيكور ، صفحه 31 و 32 ، آناتول فرانس ، ترجمه آقاى كاظم عمارى ( تعليقه 1 و 2 ، نقل از شرح نهج‌البلاغه استاد محمدتقى جعفرى ، جلد 12 ، صفحه 360 - 359 ) . ( 2 ) . شرح نهج البلاغه خوئى ، جلد 12 ، صفحه 136 . .